Onbekend maakt onbemind: voor zaken of personen waarmee men in ’t geheel niet bekend is, kunnen geen gevoelens van sympathie of liefde bestaan, men kan iets of iemand pas leren waarderen door nadere kennismaking.
Een oude wijsheid, die bij de Romeinen geformuleerd werd.

Onbekend maakt onbemind

Onbekend maakt onbemind. Dit geldt voor een hoop zaken en ook voor borstvoeding. We zijn als samenleving inmiddels (bijna) in ’t geheel niet meer bekend met borstvoeding, waardoor er geen (vooruit, weinig) gevoelens van sympathie of liefde meer voor bestaan. We kunnen het pas leren (her)waarderen door nadere kennismaking.

Oermoeders en het levensbelang van borstvoeding

Zo lang de mensheid bestaat (een jaartje of 80 000), hebben onze oermoeders voldaan aan de levensbehoeften van hun baby’s (huid-op huidcontact, borstvoeding, dragen en samen slapen). Baby’s voedden zich aan de borst van hun moeder of van een andere moeder en als dat niet lukte ging baby dood, heel triest natuurlijk. De noodzaak van het slagen van borstvoeding was dus hoog en het voeden van baby’s door (een) moeder was gewoon. Het maakte deel uit van het leven, meisjes en vrouwen leerden het door de voorbeelden die ze zagen en het levensbelang ervan was onderdeel van de samenleving.

Wil je meer weten over het nut van borstvoeding?
Lees dan: Gonneke van Veldhuizen-Staas voor Eurolac Lactatiekunde: Waartegen beschermt borstvoeding?

Kunstvoeding

Door de komst van kunstvoeding (ongeveer 100 jaar geleden), lijkt het levensbelang van moedermelk langzaam uit ons collectieve (Westerse) geheugen gewist te zijn. Het is een levensreddende uitvinding voor een heel klein deel van de baby’s die een afwijking of ziekte hebben waardoor het drinken bij mama niet lukt of de melk zelf voor problemen zorgt. En gelukkig is die levensreddende uitvinding er voor die baby’s.

Feit blijft wel dat deze ‘melk’ een in elkaar geknutseld goedje is, waarvan de samenstelling ver weg in de buurt komt van borstvoeding. Er worden strenge eisen gesteld aan de hoeveelheid en soorten stoffen, maar alle levende bescherming die de speciaal op jouw baby afgestemde borstvoeding van jou bevat, die zitten er niet in. Het gaat daarbij niet alleen om de borstvoeding als voeding en bescherming, maar als beleving samen met mama. Zij is een pakkage deal die op meerdere fronten voorziet in voeding; voedsel, bescherming, huidcontact (huidhonger), vertrouwde geur, warmte, liefde, troost en zuigbehoefte.

Marketingcampagnes

Vanaf de jaren ’50 heeft de kunstvoedingsindustrie agressieve marketingcampagnes ingezet om hun producten aan de vrouw (uh baby) te brengen en dat is niet zonder resultaat gebleken. Informatie over en begeleiding van borstvoeding werd gegeven aan de hand van kunstvoedingsnormen. En dat was erg ‘succesvol’, want daardoor droogde de productie van borstvoeding snel op en was kunstvoeding het ‘reddende’ alternatief.

Omgekeerde wereld

Borstvoeding werd (en wordt nog steeds) aangeprezen als ‘de beste voeding voor je baby’. En in het land van: “doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg”, is gewoon kunstvoeding dus ook goed genoeg. En ook dat is een ‘slimme’ marketingtruc; borstvoeding vergelijken met kunstvoeding (de standaard). Borstvoeding lijkt daardoor een luxe voor baby’s van streberige moeders die daarvoor kiezen. Maar dat is de omgekeerde wereld en we trappen er massaal in.

Wil je meer lezen over misleidende marketingtrucjes van kunstvoedingsfabrikanten?
Lees dan: Anurat.comi: Kunstvoedingsfabrikant: wolf in schaapskleren

Biologische norm

Borstvoeding is namelijk geen luxe, maar de biologische norm (de standaard dus), waarmee je alternatieven als kunstvoeding zou moeten vergelijken. En waar borstvoeding precies afgestemd is op jouw baby, is kunstvoeding dat niet. Het bevat te veel van allerlei stoffen om maar te voldoen aan de behoeftes van alle baby’s en te weinig levende beschermende stoffen die belangrijk zijn voor een gezonde darmwerking en afweer tegen ziektes.

Wil je meer informatie over de biologische norm die borstvoeding is? Lees dan:
– Moeder Natuurlijk: Moedermelk: de biologische norm
– Lactatiekundige Gonneke van Veldhuizen-Staat van Eurolac Lactatiekunde: Normverhaal

Vinger op de zere plek

En dat is een boodschap die we liever niet willen horen, want dan lijken we onze baby’s te kort te doen en dat maakt ons kwaad. De vinger wordt hiermee op de zere plek gelegd (en dat vermijden we liever): we zijn massaal onwetend over de biologische blauwdruk van onze baby’s (en daarmee de basisbehoeften waaronder borstvoeding) en worden daar ook nog eens verkeerd over geïnformeerd door familie, vrienden, zorgverleners, consultatiebureau (en andere instanties), en overheid.

Boosheid omzetten in positiviteit

Maar in plaats van onze woede te botvieren op medemoeders die dat durven te benoemen (borstvoedingsmaffia enzo.) kunnen we die energie beter omzetten in 2 andere richtingen:
– ons zelf informeren door met ervaringsdeskundigen te praten (borst voedende moeders) en ons verder in te lezen in informatie uit betrouwbare bronnen (borstvoedingsorganisaties). Pas dan kunnen we,
– mensen (en instanties) aanspreken die ons verkeerd informeren en hen er toe bewegen eerlijke en volledige informatie te geven.

Wil je weten wat de Wereld Gezondheids Organisatie (WHO) adviseert voor ALLE baby’s ter wereld?
Lees dan hun aanbevelingen over borstvoeding (Engels)
Medela geeft een samenvatting van de aanbevelingen van de WHO met betrekking tot borstvoeding

Het kromme weer rechtbuigen

Maar de leugens de wereld uithelpen en de feiten accepteren kan alleen als we, als jij bereid bent om te veranderen. En de vraag is of we, of jij daar toe bereid bent. Ben je bereid om naar jezelf te kijken en te erkennen dat je boos bent? Boos op mensen en instanties die jou verkeerd geïnformeerd hebben. Boos op jezelf omdat je die informatie voor waar hebt aangenomen? Boos op jezelf dat je niet verder hebt gezocht naar eerlijke en betrouwbare informatie?
Als je bereid bent naar jezelf te kijken, je boosheid te erkennen en over je ego heen te stappen, pas dan kun je zonder schuldgevoel de keuze maken om te veranderen. En als je dan kunt inzien dat de ‘keuze’ voor borstvoeding geen keuze is, maar een levensbehoefte, dan zitten we op de goede weg.

Wil je meer weten over de groeicurves die het consultatiebureau hanteert en het verschil met de curves van de WHO (Wereld Gezondheids Organisatie)?
Lees dan: Kenniscentrum Borstvoeding: Hoe interpreteer ik de WHO-groeistandaard?

Niet-borstvoeding heeft nadelen

Het stuit me tegen de borst dat de kunstvoedingsindustrie een flinke lobby heeft, al komt dat omdat er nu eenmaal heel veel geld mee verdient wordt. Dat het de samenleving juist meer (geld) kost, daar wordt niet naar gekeken. Om nog niet te spreken van wat de baby’s en mama’s aan plezier, bescherming tegen ziektes, troost en gemak missen.
Nadelen en extra kosten van niet-borstvoeding:
– het is moeilijker om je baby te geven wat hij nodig heeft bij honger, moeheid, verdriet, pijn enz. aangezien er geen borst is om te voeden, mee in slaap te vallen, troosten enz.,
– als mama of baby ziek is, dan worden er antistoffen aangemaakt die via de melk bij je baby komen, dat gebeurt niet bij kunstvoeding,
– er zitten geen levende stoffen in die de darmwerking op korte en langere termijn goed laten werken (gezondheid),
– baby’s en kinderen zijn vaker ziek (ziektekosten),
– ouders (meestal de moeder) moeten daardoor vaker thuisblijven van werk (economie), dit werkt ook ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt in de hand (vrouwen zijn minder aantrekkelijk als werknemer door groter aandeel in zorgtaken),
– baby’s hebben meer kans op overgewicht (nu en later) doordat ze makkelijker te veel voeding binnen krijgen (er wordt o.a. minder vaak op verzoek gevoed),
– moeders hebben een hogere kans op het krijgen van verschillende soorten kanker en diabetes type 2 (ziektekosten),
– als baby tanden krijgt wordt poetsen belangrijk. Bij het drinken uit een fles blijft de voeding makkelijker rond de tanden ‘staan’, waardoor de kans op gaatjes groter wordt. Speeksel helpt om de bacteriën die gaatjes veroorzaken te bestrijden, ’s avonds en ’s nachts wordt er minder speeksel aangemaakt. Na een avond-of nachtfles is het dan extra belangrijk om weer te poetsen,
– als moeder ben je (hormonaal) minder ingesteld op je baby, waardoor het langer duurt voordat je wakker wordt van de signalen van je baby. Na het geven van een flesje, duurt het langer voordat je weer in een diepe slaap valt, je hebt hierdoor minder kwalitatief goede slaap,
– voor een nachtvoeding moet je je bed uit om een fles je te maken. Tijdens het geven van de fles zit je (vermoeid) in een stoel/bank, waardoor je in slaap kunt vallen en een groter risico loopt dat er iets met je baby gebeurt,
– je hormonen gaan eerder terug naar een situatie zonder zwangerschap, ontzwangeren en borstvoeding en dit heeft invloed op je menstruatie. Deze kan hierdoor eerder terugkomen,
– baby krijgt elke dag hetzelfde te eten, er is geen variatie in smaak (hoe zou je dat zelf vinden?). Dit beïnvloed ook het wennen aan nieuwe smaken wanneer baby gaat wennen aan vast voedsel,
– de aanschaf van kunstvoeding kost veel geld, A-merken zijn daarbij 2-3x duurder dan huismerken
– het is niet duurzaam (productie, verpakking en transport van poeder en benodigde flessen en spenen) (milieu),
en er zijn vast nog meer nadelen waar we nu nog niks over weten.

Maak je gebruik van kunstvoeding en wil je hier meer over weten? Lees dan het artikel uit AD (26 feb. 2021) over de uitzending van de Keuringsdienst van Waarde over kunstvoeding (is (nog) niet online beschikbaar). Hierin:
– wordt het verschil tussen verschillende merken kunstvoeding belicht (en de dure A-merken ontmaskerd),
– het tussendoor wisselen van merk (wat zeer afgeraden wordt) als marketingtruc aangemerkt en
– de onzin van opvolgmelk (nr. 2, 3 en hoger) aangestipt.

Ben je benieuwd naar wat er in kunstvoeding zit, wat niet op het pak staat? Lees dan:
Kenniscentrum Borstvoeding: Dood door kunstvoeding

Borstvoeding heeft geen voordelen, het is de norm

Aan borstvoeding wordt niet actief verdiend en lijkt daardoor economisch onaantrekkelijk. Terwijl het zich juist onzichtbaar (en lastig te meten) laat terugverdienen in:
– het is makkelijker om je baby te geven wat hij nodig heeft bij honger, moeheid, verdriet, pijn enz., de borst is bijna altijd het antwoord,
– als mama of baby ziek is, dan worden er antistoffen aangemaakt die via de melk bij je baby komen,
– er zitten levende stoffen in die de darmwerking op korte en langere termijn goed laten werken,
– baby’s en kinderen zijn minder vaak ziek,
– ouders die minder vaak thuis hoeven te blijven voor hun zieke baby of kind (ook fijn voor werkgevers),
– lagere ziektekosten op de langere termijn doordat baby’s en kinderen minder vaak ziek zijn, een betere darmwerking hebben en een kleinere kans hebben op overgewicht,
– lagere ziektekosten op de langere termijn doordat moeders beter beschermd zijn tegen verschillende soorten kanker en diabetes en daardoor minder vaak behandeld hoeven worden tegen deze ziektes,
– minder persoonlijk leed door ziektes die niet (of minder vaak) opgelopen worden,
– als baby tanden krijgt en alleen borstvoeding drinkt, hoef je nog niet te poetsen. Doordat de tepel tijdens het drinken diep in de mond licht, komt de melk vooral achterin de mond en wordt het gelijk doorgeslikt. Hierdoor is de kans kleiner dat de melk rond de tanden blijft ‘staan’. Wanneer je baby vaste voeding krijgt (vanaf 6 maanden), dan wordt het wel belangrijk om te poetsen. Speeksel helpt om de bacteriën die gaatjes veroorzaken te bestrijden, ’s avonds en ’s nachts wordt er minder speeksel aangemaakt. Als je ’s avonds poetst, dan hoef je na een avond-of nachtvoeding niet nogmaals te poetsen,
– als moeder ben je (hormonaal) helemaal ingesteld op je baby, waardoor je (onbewust) in je slaap al reageert op de signalen van je baby. Je kunt je baby makkelijker liggend voeden, waarna (of tijdens) je beiden weer in een diepe slaap valt. Je hebt hierdoor meer en kwalitatief betere slaap,
– als je baby naast je slaapt (in je bed of co-sleeper/ledikant aan/naast je bed), kun je heel makkelijk je baby bij je leggen voor een voeding, het kost minder moeite en je hoeft minder wakker te worden,
– doordat borstvoeding je hormonen beïnvloed, blijft je menstruatie langer uit. Dit heeft als voordeel dat je minder bloed verliest en dat je lichaam haar (energie)reseves weer kan opbouwen en gebruiken voor het grootbrengen van je baby,
– zolang je minimaal elke 3 uur voedt, ben je minder vruchtbaar (maar geen garantie!), hierdoor is de kans groter dat het langer duurt voordat er een volgende baby onderweg is, waardoor jij meer energie hebt om je huidige baby een goede start te geven,
– elke voeding smaakt weer anders voor je baby, afhankelijk van wat je als moeder eet en drinkt. Baby went zo al aan verschillende smaken, wat invloed heeft op het wennen aan vast voedsel (vanaf 6 maanden),
– duurzaamheid en milieu impact door productie van melkpoeder, flessen en spenen, die all inclusive zijn bij mama.

Zoek je mede-moeders die ‘lang’ borstvoeding geven en wil je ervaringen delen?
Kijk dan bij FB-groep: Borstvoeding, 12+ maanden

Ben je op zoek naar moedermelk voor je baby? Bij het Moedermelknetwerk kun je je aanmelden voor de (besloten) FB-groep : Donormelk aangeboden / gezocht NL & BE.
Rechts onderaan de pagina staan 2 blauwe knoppen om je aan te melden als donor of ontvanger van moedermelk.
Wanneer je aanmelding goedgekeurd is en je toegelaten bent tot de FB-groep, kun je een oproep doen voor donormelk (om te ontvangen of weg te geven).

‘Succesvol’ geïndoctrineerd

We zijn nu een aantal decennia en generaties moeders en baby’s verder en mijn generatie is inmiddels al zo goed geïndoctrineerd dat we geloven dat er gelijkwaardige alternatieven voor borstvoeding zijn. Maar we geloven toch zeker niet dat onze borsten en baby’s elkaar binnen een paar generaties al niet meer kunnen vinden? Bij veruit de meeste vrouwen werkt de melkbar uitstekend en kan beeb de tap prima bedienen. We moeten de klanten alleen wel naar de kroeg leiden 😉

Wil je meer lezen over hoe zelfs ons taalgebruik invloed heeft op borstvoeding?
Lees dan: Kenniscentrum Borstvoeding: Over borstvoeding en taalgebruik

Gebrek aan goede ondersteuning

Gelukkig zien veel moeders wel het belang van borstvoeding in en starten ze er direct na de geboorte mee. Waar het naar mijn idee op stuk loopt is het gebrek aan passende ondersteuning van moeders op alle fronten.

Self fulfilling prophecy

Dat begint al in de kindertijd. Als je al geen voedende moeders om je heen ziet, kun je ook niet leren hoe borstvoeding werkt. En weet je ook niet hoe je problemen kunt voorkomen of oplossen als ze zich aandienen (tegen de tijd dat je zelf moeder wordt).
Doordat je zelf te weinig kennis hebt, moet je er moeite voor doen om die kennis toch te vergaren. Je leest er over, je volgt een cursus. Maar daardoor lijkt het alsof het reuze moeilijk en ingewikkeld is en een fles geven een stuk makkelijker is. Je wordt ingelicht over alle mogelijke problemen en ziet er al bijna tegenop, want dat wordt vast een pijnlijke bedoening. Op deze manier wordt het makkelijk een self fulfilling prophecy.

Wil je weten wat mijn ervaringen zijn met borstvoeding?
Lees dan: Mijlpaal: 2 jaar borstvoeding aan jongste dochter

Slechte adviezen

Van je directe omgeving hoef je ook niet veel te verwachten, want deze heeft er vaak weinig ervaring mee en kan daardoor niet voldoen aan de behoefte van voedende moeders aan mentale en praktische ondersteuning. Er worden adviezen gegeven die niet werken (want gebaseerd op kunstvoeding) en mama verzuipt in de verantwoordelijkheid en stress om haar kind te voeden. Maar gelukkig is daar de fles om de teruglopende productie mee aan te vullen. De deur naar kunstvoeding staat daarmee op een kier en zo wordt het alleen maar moeilijker om je productie op peil te krijgen of te houden.

Ben je benieuwd naar mijn ervaringen met borstvoeding als er tanden in het spel komen?
Lees dan: Borstvoeding met Tanden

Van individuele naar maatschappelijke verantwoordelijkheid

Het zijn dus niet de moeders die individueel verantwoordelijk zijn voor de voeding van hun baby’s, maar wij als samenleving in zijn geheel. Samen laten we zien wat we gewoon vinden (borstvoeding) en dat dat de (biologische) norm is. En ook al zijn we daar in een paar generaties inmiddels ver weg van gedreven, er is altijd een weg terug.
We, of jij, moeten onszelf wel eerlijk willen bekennen dat we onjuist geïnformeerd zijn en dat we daar boos over zijn. Als we dat aan onszelf durven toegeven en over ons ego heen stappen, kunnen we veranderen en een nieuwe weg inslaan. Als we in kunnen zien dat de ‘keuze’ voor borstvoeding geen keuze is, maar een levensbehoefte van onze baby, dan zitten we op de goede weg.

Gouden duo

Onze borsten en baby’s zijn nog steeds een gouden duo en doen wat ze al duizenden jaren doen: onze baby’s voeden met alle liefde die we in ons hebben. Dus laten we als samenleving de hand in eigen boezem steken en dit duo collectief tegen onze boezem drukken en daarmee onze baby’s geven wat ze nodig hebben.

Wat zijn jouw ervaringen met borstvoeding in je omgeving? Wat vind je van de informatievoorziening van instanties en wat weten familie en vrienden er van? Ik ben heel benieuwd, laat het weten in een reactie.

Bronnen:

Ensie: www.ensie.nl
– Onbekend maakt onbemind
– Tegen de borst stuiten
– De hand in eigen boezem steken
– Boezem

Gonneke van Veldhuizen-Staas van Eurolac Lactatiekunde: www.eurolac.net
– Waartegen beschermt borstvoeding?

Moeder Natuurlijk: www.moedernatuurlijk.nl
– Moedermelk: de biologische norm

La Leche League: www.lalecheleague.nl
– Geschiedenis van borstvoeding
– Tandjes Poetsen!

WHO (WGO – Wereld Gezondheids Organisatie): www.who.int
– Aanbevelingen over borstvoeding (Engels)

Medela: www.medela.nl
– Aanbevelingen van de WHO met betrekking tot borstvoeding
– Borstvoeding geven wanneer jij of je baby ziek is