Kolven en werken. Op papier heb je het recht om maximaal 25% van je werktijd te besteden aan kolven, tot je baby 9 maanden oud is. Daarnaast heb je nog recht op extra pauzes, naast de kolftijd. Het lijkt dus allemaal goed geregeld, maar schijn bedriegt, want in de praktijk kan het knap lastig zijn om die tijd ook te krijgen.
Toen ik nog als docent in het voortgezet onderwijs werkte, wist mijn werkgever het zo te spelen dat ik in mijn eigen tijd zat te kolven. Toen ik daar achter kwam en voor het nieuwe schooljaar wel aanspraak wilde maken op het recht op extra tijd, kon de strijd beginnen.
Gelukkig heb ik volgehouden, maar wat heeft me dat een energie gekost. Energie die ik niet had in mijn eerste jaar als moeder met een drukke baan.
Wil je mijn uitgebreide verhaal horen, lees dan verder.

Werken en Kolven?

Tijdens mijn eerste zwangerschap ging ik nadenken over hoe ik werk en borstvoeding zou gaan combineren. Na wat met ervaren collega’s gepraat te hebben, dacht ik het te weten; rond een week of 8 de voedingen afbouwen en dan alleen ‘s ochtends en ‘s avonds voeden, zodat ik me op m’n werk ook met werk bezig kon houden en niet gestoord zou worden door de onderbreking van het kolven. Maar in de loop van de weken stond het idee me steeds meer tegen. Ga ik eerst wekenlang borstvoeding opbouwen, om het daarna gelijk weer af te bouwen, dat wil ik helemaal niet!
Maar ja, wat wil ik dan wel en wat zijn mijn rechten op dit gebied?

Wil je meer lezen over borstvoeding en kolven? Lees ook:
Tips en Trucs voor het Kolven voor je Baby
Borstvoeding met Tanden

Kolven: onbekend terrein

Het bleek dat ik tot 25% van mijn werktijd kon gebruiken om te kolven. Geen idee hoeveel tijd ik nodig zou hebben, maar fijn om te weten dat ik er maximaal 2 uur per dag aan zou mogen besteden.
In gesprek met mijn leidinggevende dacht ik er uit te zijn en tijd te krijgen om te kolven. Ik moest al wel in maart aangeven hoe vaak en op welke tijden ik vanaf mei zou gaan kolven, zodat daar in het rooster rekening mee gehouden kon worden. Ik werkte toen nog in het voortgezet onderwijs en merkte dat ik toch wel een uitzondering was om zoveel moeite te doen om te krijgen waar ik recht op had. Dat dit nog maar het begin van het gevecht zou zijn, wist ik toen nog niet.

Traplopen tussen de verdiepingen

In de laatste maanden van het schooljaar begon ik vol goede moed aan mijn kolfavontuur. Maar wat een gedoe. Er was geen standaard ruimte beschikbaar en met een overvolle school was alle ruimte al benut. Ik kreeg een kantoor-en gespreksruimte toegewezen die op slot kon, met bank, stopcontact, koelkast en zonder inkijk vanuit klaslokalen, heel fijn. Alleen die collega kon op mijn kolfmomenten niet in haar kamer werken, geen fijne situatie maar ik heb me dat maar niet te persoonlijk aangetrokken. Op een aantal dagen kon ik daar terecht, maar op 1 dag zat ik op de kamer van de vertrouwenspersoon, vol in het zicht en zonder koelkast. Met de gordijnen dicht, ging het prima.
Het onhandige was dat ik zelf op de 1e verdieping lesgaf en mijn kolftas veilig in de personeelskamer op de begane grond liet staan. De kolfruimtes waren op de 2e verdieping. Dus in mijn tussenuur ging ik eerst naar beneden om mijn spullen op te halen, dan naar de 2e verdieping om te kolven en onhandig in de wc alles schoon te maken, dan weer naar beneden om mijn tas terug te zetten en de melk in de koelkast te zetten en dan weer naar mijn lokaal voor de volgende les. Handig was het niet, maar een beetje extra beweging was ook wel lekker.

Nieuw schooljaar, nieuwe kansen

In het nieuwe schooljaar had ik inmiddels wat ervaring en dacht ik weer 2x per schooldag een tussenuur te krijgen, maar dat bleek toch wat anders in elkaar te zitten. Er stonden namelijk wel netjes elke ochtend en middag een tussenuur gepland, maar ik had nog steeds evenveel lesuren. En in de periode erna zou ik nog meer uren krijgen. Ik zat dus in m’n eigen tijd te kolven!
Dit hadden ze me voor de zomer ook al geflikt, dus ben ik weer naar mijn leidinggevende gegaan om het aan te kaarten. En deze keer ging ik er met gestrekt been in. Ik had misschien geen uur per dagdeel nodig, maar daar ben ik wel voor gegaan. Ze probeerden er duidelijk onderuit te komen en dat gaf mij de extra motivatie om voor het maximale te gaan. Hard tegen hard, het moest maar zo. Niet leuk om te doen, maar het was nodig om voor mijn rechten en die van toekomstige collega’s op te komen.

Ten strijde

Na 3 zeer pittige gesprekken waarbij de tranen zeer hoog zaten, had ik het voor elkaar. Ik kreeg minder uren en echte tijd om te kolven. Eindelijk, na al die tijd! Maar in de praktijk had ik er nog niks aan, want het was inmiddels november en de nieuwe periode was net ingegaan (elke 10 weken begon een nieuwe periode met andere klassen, uren en rooster). En het rooster was al gemaakt, daar kon niks meer aan gedaan worden. Dus zat ik nog 10 weken, nu met meer klassen aan een overvol rooster vast. Maar in periode 3 en 4 (jan. t/m juni) zou ik dan wel gecompenseerd worden met de kolftijd. Wat flinke mosterd na de maaltijd was aangezien mijn kolfrecht na 9 maanden in december afliep.

De laatste druppel

In december was ik inmiddels zo moe door de combinatie van het moederschap, kolfstrijd en de maandenlange overbelasting, dat ik op m’n tandvlees liep. Ik haalde nog net de kerstvakantie en zou dan heerlijk gaan uitrusten. Helaas liep dat anders, want precies toen ik thuis kwam van de kerstborrel op vrijdag, ging ik bloeden en bleek ik een miskraam te hebben. Het was al weken eerder misgegaan, maar ik denk dat ik van de stress alles heb ingehouden.
De kerstvakantie stond dus in het teken van de miskraam en bijkomen zat er niet in.
Na de vakantie ging ik weer met frisse tegenzin aan het werk en sleepte me door de weken heen naar de voorjaarsvakantie eind februari. Vanaf eind januari begon een nieuwe periode, met deze keer minder lessen en de achterstallige kolftijd. Heel fijn, maar het kwaad was al geschiet en ik was helemaal op.
Na de voorjaarsvakantie heb ik me ziekgemeld en zo had ik alsnog niks aan mijn verworven kolfrecht.

De koek is op

Uiteindelijk bleek ik weer zwanger te zijn en ben ik na mijn zwangerschapsverlof weggegaan bij deze werkgever. Naast dat de baan niet bij me paste, was het kolfgebeuren de druppel die de emmer deed overlopen.

Op de barricaden

Uit mijn ervaring blijkt wel dat het kolfrecht dat je op papier hebt, in de praktijk niet zo vanzelfsprekend is. Hier valt dus nog winst te behalen. Het zou natuurlijk geen strijd moeten zijn om je recht te krijgen, maar blijkbaar is het toch nodig om ervoor te vechten. En de moeders zijn naar mijn idee degenen die vooraan zouden moeten staan. Het helpt dan ook niemand als we ons maar laten afschepen met kolven in eigen tijd en genoegen nemen met achterafkamertjes of wc-ruimtes. Het kost je misschien wat extra energie om het goed te regelen, maar je hebt er wel zelf direct profijt van en maakt het voor volgende moeders weer een stukje makkelijker. Het is niet leuk om te doen, maar wel broodnodig als we de zorg voor onze kinderen fatsoenlijk met werk willen kunnen combineren. Dus step up ladies en borsjes vooruit 😉